Nakit kaydı · 100 Kasa · Zorunlu değil
Kasa defteri: satırı yazın, kalan bakiye kendiliğinden yürüsün
Kasa defteri, işletmenin nakit giriş ve çıkışlarının tarih sırasıyla yazıldığı ve her satırdan sonra kasada kalan parayı gösteren kayıttır. Tek bir kuralı vardır: kalan = önceki kalan + giriş − çıkış. Bugün tutulması yasal bir zorunluluk değildir — zorunluluğu getiren hükümler 1/1/1999'da yürürlükten kalkmıştır — ama kasa sayımıyla karşılaştırılabilecek tek günlük kayıt olduğu için iç kontrolde hâlâ tutulur. Aşağıdaki defter dolu açılır: satırların üzerine yazın, bakiye kendiliğinden yürüsün.
Zorunlu değil
VUK m. 182/4 ve Mük. m. 185 mülga (1/1/1999)
Tasdik yok
VUK m. 220’de kasa defteri sayılmaz
Eksi bakiye olmaz
100 Kasa alacak bakiyesi vermez
Veri sizde kalır
Hesap tarayıcıda; sunucuya hiçbir şey gitmez
Devir
12.500 TL
20 satır · 19 gün
Dönem girişi
80.510 TL
20 satır · 19 gün
Dönem çıkışı
78.230 TL
20 satır · 19 gün
Kapanış
14.780 TL
Net 2.280 TL
En düşük bakiye
7.080 TL
25.03.2026
| # | Tarih | Belge no | Açıklama | Giriş | Çıkış | Kalan | Sil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
20.950EKSİ
|
||||||
| 2 |
19.710EKSİ
|
||||||
| 02.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 2 satır | 8.450 | 1.240 | 19.710 | |||
| 3 |
9.710EKSİ
|
||||||
| 03.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 10.000 | 9.710 | ||||
| 4 |
24.710EKSİ
|
||||||
| 04.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 15.000 | 24.710 | ||||
| 5 |
22.530EKSİ
|
||||||
| 05.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 2.180 | 22.530 | ||||
| 6 |
17.530EKSİ
|
||||||
| 06.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 5.000 | 17.530 | ||||
| 7 |
24.250EKSİ
|
||||||
| 09.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 6.720 | 24.250 | ||||
| 8 |
20.850EKSİ
|
||||||
| 10.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 3.400 | 20.850 | ||||
| 9 |
40.850EKSİ
|
||||||
| 11.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 20.000 | 40.850 | ||||
| 10 |
22.350EKSİ
|
||||||
| 12.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 18.500 | 22.350 | ||||
| 11 |
31.650EKSİ
|
||||||
| 13.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 9.300 | 31.650 | ||||
| 12 |
27.500EKSİ
|
||||||
| 16.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 4.150 | 27.500 | ||||
| 13 |
29.000EKSİ
|
||||||
| 17.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 1.500 | 29.000 | ||||
| 14 |
26.140EKSİ
|
||||||
| 18.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 2.860 | 26.140 | ||||
| 15 |
34.080EKSİ
|
||||||
| 20.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 7.940 | 34.080 | ||||
| 16 |
19.080EKSİ
|
||||||
| 23.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 15.000 | 19.080 | ||||
| 17 |
7.080EKSİ
|
||||||
| 25.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 12.000 | 7.080 | ||||
| 18 |
18.680EKSİ
|
||||||
| 27.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 11.600 | 18.680 | ||||
| 19 |
14.960EKSİ
|
||||||
| 30.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 3.720 | 14.960 | ||||
| 20 |
14.780EKSİ
|
||||||
| 31.03.2026 | Gün sonu kapanışı · 1 satır | 180 | 14.780 |
02 · Adım adım
Doldurulmuş kasa defteri örneği
Kısa cevap: Devir bakiyesiyle başlanır, her nakit hareketi ayrı bir satıra yazılır ve kalan bakiye her satırda önceki kalan + giriş − çıkış olarak yürütülür; günün son satırındaki kalan o günün kapanışı, ertesi günün açılışıdır.
Aşağıdaki hesap, yukarıdaki defterin ilk altı satırının açılımıdır. Uydurma toptancı Mart 2026'a kasasında 12.500 TL ile giriyor; bu tutar bir önceki dönemin kapanış bakiyesidir, yani devirdir. Sonrasında hiçbir satırda yeni bir formül yoktur — aynı toplama ve çıkarma yirmi kez tekrarlanır.
-
1 02.03.2026 · TAH-2026/041 Perakende satış tahsilatı (nakit)
12.500 + 8.450 = 20.950 TL
-
2 02.03.2026 · GID-2026/018 Kırtasiye ve temizlik malzemesi
20.950 − 1.240 = 19.710 TL
02.03.2026 kapanışı: 19.710 TL — bu tutar 03.03.2026 tarihinin açılış bakiyesi olarak devreder.
-
3 03.03.2026 · BNK-2026/007 Bankaya yatırılan nakit
19.710 − 10.000 = 9.710 TL
03.03.2026 kapanışı: 9.710 TL — bu tutar 04.03.2026 tarihinin açılış bakiyesi olarak devreder.
-
4 04.03.2026 · TAH-2026/042 Müşteri tahsilatı — Aydın Ticaret
9.710 + 15.000 = 24.710 TL
04.03.2026 kapanışı: 24.710 TL — bu tutar 05.03.2026 tarihinin açılış bakiyesi olarak devreder.
-
5 05.03.2026 · GID-2026/019 Kargo ve nakliye ödemesi
24.710 − 2.180 = 22.530 TL
05.03.2026 kapanışı: 22.530 TL — bu tutar 06.03.2026 tarihinin açılış bakiyesi olarak devreder.
-
6 06.03.2026 · AVN-2026/003 Personel avansı (imza karşılığı)
22.530 − 5.000 = 17.530 TL
06.03.2026 kapanışı: 17.530 TL — bu tutar 09.03.2026 tarihinin açılış bakiyesi olarak devreder.
Dönemin tamamı tek satırda
12.500 (devir) + 80.510 (dönem girişi) − 78.230 (dönem çıkışı) = 14.780 TL (kapanış)
Dönem içinde kasaya 80.510 TL girmiş, 78.230 TL çıkmıştır; aradaki 2.280 TL net giriş devir bakiyesine eklenerek kapanışı verir. Aynı sayı defterin son satırındaki kalan bakiyeye eşittir — eşit değilse bir satır atlanmış demektir. Bu iki yoldan hesaplama, defteri her kapattığınızda yapabileceğiniz en hızlı kontroldür.
Bakiye Mart 2026 boyunca nereye indi, nereye çıktı
Kasa defterinin tek bir kapanış rakamından fazlasını söylediği yer burasıdır: dönem 14.780 TL ile kapanmış olsa da kasa 11.03.2026 tarihinde 40.850 TL'ye çıkmış, 25.03.2026 tarihinde ise 7.080 TL'ye kadar inmiştir. Dip nokta, kira ödemesinin yapıldığı gündür. Aşağıdaki çizgi 21 noktadan oluşur: devir bakiyesi ve 20 satırın her birinden sonraki kalan.
Gün gün açılış ve kapanış
Aynı defterin gün bazındaki özeti. Her satırın açılışı bir önceki satırın kapanışıdır; zincir 19 günün hiçbirinde kopmaz. Kasa sayımı yaparken karşılaştırılan rakam bu tablodaki kapanış sütunudur: gün sonunda kasadan sayılan nakit ile buradaki tutar birbirini tutmalıdır.
| Gün | Açılış | Giriş | Çıkış | Kapanış | Satır |
|---|---|---|---|---|---|
| 02 Mart, Pazartesi | 12.500 | 8.450 | 1.240 | 19.710 | 2 |
| 03 Mart, Salı | 19.710 | — | 10.000 | 9.710 | 1 |
| 04 Mart, Çarşamba | 9.710 | 15.000 | — | 24.710 | 1 |
| 05 Mart, Perşembe | 24.710 | — | 2.180 | 22.530 | 1 |
| 06 Mart, Cuma | 22.530 | — | 5.000 | 17.530 | 1 |
| 09 Mart, Pazartesi | 17.530 | 6.720 | — | 24.250 | 1 |
| 10 Mart, Salı | 24.250 | — | 3.400 | 20.850 | 1 |
| 11 Mart, Çarşamba | 20.850 | 20.000 | — | 40.850 | 1 |
| 12 Mart, Perşembe | 40.850 | — | 18.500 | 22.350 | 1 |
| 13 Mart, Cuma | 22.350 | 9.300 | — | 31.650 | 1 |
| 16 Mart, Pazartesi | 31.650 | — | 4.150 | 27.500 | 1 |
| 17 Mart, Salı | 27.500 | 1.500 | — | 29.000 | 1 |
| 18 Mart, Çarşamba | 29.000 | — | 2.860 | 26.140 | 1 |
| 20 Mart, Cuma | 26.140 | 7.940 | — | 34.080 | 1 |
| 23 Mart, Pazartesi | 34.080 | — | 15.000 | 19.080 | 1 |
| 25 Mart, Çarşamba | 19.080 | — | 12.000 | 7.080 | 1 |
| 27 Mart, Cuma | 7.080 | 11.600 | — | 18.680 | 1 |
| 30 Mart, Pazartesi | 18.680 | — | 3.720 | 14.960 | 1 |
| 31 Mart, Salı | 14.960 | — | 180 | 14.780 | 1 |
| Mart 2026 toplamı | 12.500 | 80.510 | 78.230 | 14.780 | 20 |
03 · Uygulama
Kasa defteri nasıl tutulur
Kısa cevap: Devir bakiyesi yazılır, her nakit hareketi belgesiyle birlikte tarih sırasıyla ayrı bir satıra işlenir, kalan bakiye her satırda yürütülür ve gün sonunda kasadan sayılan nakit defterdeki kapanışla karşılaştırılır.
Devir bakiyesini yazın
Dönem başındaki kasa mevcudu, bir önceki dönemin kapanış bakiyesidir. İlk kez defter açıyorsanız kasayı fiilen sayın ve saydığınız tutarı devir olarak yazın; tahmin etmeyin. Sayım tutanağını saklayın, çünkü defterdeki bütün zincir bu ilk rakamın üzerine kurulur.
Her hareketi ayrı satıra işleyin
Bir satır bir hareket demektir. Aynı gün üç tahsilat yaptıysanız üç satır yazılır; tek satırda toplanmaz. Toplanan satırın belgesi bulunamaz, sayım farkı çıktığında hangi hareketin eksik olduğu anlaşılmaz. Aynı satıra hem giriş hem çıkış yazmak da hatadır — bunlar iki ayrı olaydır.
Belge numarasını boş bırakmayın
Belge kolonu keyfî değildir: satırın dayandığı makbuz, fiş, fatura ya da tutanak bu numaradan bulunur. Belgesiz satır, ay sonunda kimsenin hatırlamadığı satırdır. Numaralandırmayı kendiniz kurabilirsiniz; önemli olan aynı kalıbın dönem boyunca değişmemesidir.
Kalan bakiyeyi her satırda yürütün
Kalan = önceki kalan + giriş − çıkış. Elle tutuyorsanız bu sütunu boş bırakmayın; hatanın hangi satırda başladığını ancak yürüyen bakiye gösterir. Yukarıdaki araç bu sütunu sizin yerinize hesaplar.
Gün sonunda kapanışı yazın ve sayın
Günün son satırındaki kalan, o günün kapanışıdır ve ertesi günün açılışı olarak devreder. Kapanışı yazdıktan sonra kasayı fiilen sayın: sayım ile defter tutmuyorsa fark bugün bulunur, ay sonunda değil.
Fark çıkarsa satır silmeyin
Sayım farkı önce tutanağa bağlanır, sonra defterde ayrı bir satır olarak görünür. Farkı defterden silmek en kötü çözümdür: iz kaybolur, aynı hata bir daha bulunamaz. Muhasebede noksanlar 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları, fazlalar 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabında geçici olarak izlenir.
04 · Alan tablosu
Kolonlar ne işe yarar
Kısa cevap: Zorunlu kolonlar altı tanedir — tarih, belge numarası, açıklama, giriş, çıkış ve kalan bakiye. Geri kalanı işletmenin ihtiyacına göre eklenir.
| Kolon | Ne yazılır | Neden gerekli | Durum |
|---|---|---|---|
| Tarih | Hareketin gerçekleştiği gün (gg.aa.yyyy) | Gün sonu kapanışı ve sayım karşılaştırması tarihe göre yapılır. Yanlış tarih, doğru tutarı yanlış güne taşır. | Zorunlu |
| Belge no | Makbuz, fiş, fatura veya tutanak numarası | Satırın kanıtı budur. Belgesiz satır, ay sonunda savunulamayan satırdır. | Zorunlu |
| Açıklama | Ne için, kime, hangi işle ilgili | Aynı tutarlı iki satırı birbirinden ayıran tek şey açıklamadır. | Zorunlu |
| Giriş (tahsilat) | Kasaya fiilen giren nakit | Tahsilat ve ödeme ayrı sütunlarda durduğunda dönem toplamları doğrudan okunur. | Zorunlu |
| Çıkış (ödeme) | Kasadan fiilen çıkan nakit | Tutar her zaman pozitif yazılır; yön sütunla belirtilir, eksi işaretiyle değil. | Zorunlu |
| Kalan bakiye | Önceki kalan + giriş − çıkış | Hatanın hangi satırda başladığını gösteren tek sütun. Sayım bununla karşılaştırılır. | Zorunlu |
| Karşı taraf | Ödemeyi yapan veya alan kişi/firma | Cari hesap kayıtlarıyla eşleştirmeyi kolaylaştırır. | İsteğe bağlı |
| Kasa sorumlusu | Hareketi yapan kişi | Birden fazla kişinin kasaya eriştiği işletmede farkın sorumlusunu bulmayı sağlar. | İsteğe bağlı |
| Para birimi | TRY, USD, EUR… | Döviz kasası varsa her para birimi AYRI defterde izlenir; tek defterde toplanmaz. | Koşullu |
| Muhasebe fişi no | Yevmiye kaydının numarası | Defteri muhasebe kaydına bağlar; denetimde iki taraf birbirini doğrular. | İsteğe bağlı |
Döviz kasası için ayrı defter kuralı, kasa defterinin ne işe yaradığından çıkar: defter fiilen kasada duran parayı sayar. Farklı para birimlerini tek sütunda toplarsanız, sayımda karşılaştıracağınız bir rakam kalmaz. Aynı mantık kasa sayısı için de geçerli; iki ayrı fiziksel kasa varsa iki ayrı defter tutulur.
05 · Mekanizma
Kasaya ne girer, ne girmez
Kısa cevap: Kasa defterine yalnızca fiziken kasaya giren ve kasadan çıkan nakit yazılır. Havale, EFT, FAST ve POS tahsilatı banka hesabında gerçekleşir; kasaya hiç uğramaz. Kasa ile banka arasında defterde görünen tek şey bankaya yatırılan ve bankadan çekilen nakittir.
Kasa defterinde en sık yapılan hata bir muhasebe hatası değil, bir sınır hatasıdır: banka hareketinin kasaya yazılması. Sonuç her seferinde aynıdır — kasa bakiyesi fiilen sayılan nakitten büyük görünür, sayımda sürekli "noksan" çıkar ve noksanın nedeni aylarca bulunamaz. Aşağıdaki şema sınırı gösteriyor: üstteki bant kasa defterinin alanı, alttaki kesikli çerçeve ise defterin dışıdır. İki alanı birbirine bağlayan yalnızca iki hareket vardır.
POS tahsilatı neden kasaya yazılmaz?
Müşteri kartı okuttuğunda kasaya nakit girmez. Tutar bankaya, valörüne göre geçer; o güne kadar sizde olan şey para değil, bankadan alacaktır. Kasaya yazarsanız gün sonu sayımında tam o tutar kadar noksan çıkar.
Havale/EFT neden kasaya yazılmaz?
Havale ve EFT hesaptan hesaba çalışır, nakit el değiştirmez. Bu hareketlerin izi banka ekstresindedir. Aradaki farkı ve kesim saatlerini havale–EFT rehberinde ayrıntılı anlattık.
Peki hangi banka hareketi yazılır?
Yalnızca ikisi: kasadan alınıp bankaya yatırılan nakit (kasadan çıkış) ve bankadan çekilip kasaya konan nakit (kasaya giriş). Her ikisinde de para fiziken kasadan geçer, bu yüzden defterde yeri vardır.
Banka tarafındaki hareketleri ayrıca izlemek gerekiyorsa bakılacak yer kasa defteri değil, hesap ekstresidir: hesap ekstresinin alanlarını ve havale ile EFT arasındaki farkı ayrı rehberlerde anlattık. Ekstredeki bakiyenin kendi kaydınızla tutup tutmadığını düzenli kontrol etmek isterseniz mutabakat rehberi ve mutabakat mektubu aracı bu işi yapar. Valör teriminin ne anlama geldiğini de sözlükte tek cümleyle bulabilirsiniz.
06 · Mit – gerçek
Kasa defteri hakkında yanlış bilinen 8 şey
Kısa cevap: Kasa defteriyle ilgili yaygın bilginin çoğu 1999 öncesinden kalmadır. Defter o tarihe kadar gerçekten zorunluydu; zorunluluğu getiren hükümler 22/7/1998 tarihli 4369 sayılı Kanun'un 82. maddesiyle mülga edilmiş ve değişiklik 1/1/1999'da yürürlüğe girmiştir.
Aşağıdaki her kartın solunda yaygın inanış, sağında doğrusu, altında ise dayanağı duruyor. Mevzuat atfı yapılan yerlerde madde numarası ve değişikliğin tarihi yazılıdır; hiçbir sayı ezberden verilmemiştir. Bu sayfa vergi danışmanlığı değildir — mükellefiyetinize özgü cevabı mali müşavirinizden alın.
Yaygın inanış 1
Kasa defteri yasal olarak zorunlu bir defterdir.
Doğrusu
Bugün zorunlu değildir. Zorunluluğu getiren iki hüküm de yürürlükten kaldırılmıştır: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 182. maddesinin 4 numaralı bendi ve “Günlük kasa defteri” başlıklı Mükerrer 185. maddesi. Defter bugün iç kontrol amaçlı bir yardımcı kayıttır.
Dayanak: 213 s. VUK m. 182/4 ve Mük. m. 185 — 22/7/1998 tarihli 4369 s. Kanun m. 82 ile mülga; yürürlük 1/1/1999.
Yaygın inanış 2
Kasa defteri noterden tasdik ettirilir.
Doğrusu
Tasdike tabi defterleri sayan maddede kasa defteri yer almaz. Maddede yevmiye ve envanter defterleri, işletme defteri, çiftçi işletme defteri, imalat ve istihsal vergisi defterleri, nakliyat vergisi defteri, yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri ve serbest meslek kazanç defteri sayılır.
Dayanak: 213 s. VUK m. 220. Maddenin 9, 10 ve 11 numaralı bentleri de 4369 s. Kanun m. 82 ile mülga edilmiştir.
Yaygın inanış 3
Zorunlu değilse tutmaya gerek yok.
Doğrusu
Zorunlu olmaması gereksiz olduğu anlamına gelmez. Kasa defteri, gün sonunda kasadan sayılan nakitle karşılaştırılabilecek tek günlük kayıttır. Sayım ile defter tutmadığında farkın hangi gün doğduğu ancak bu kayıtla bulunur; yevmiye defteri bu işi günlük hassasiyette yapmaz.
Dayanak: Uygulama notu — mevzuat hükmü değildir. Bilanço esasında tutulan defterler için bkz. VUK m. 182, işletme hesabı esası için m. 193.
Yaygın inanış 4
Banka havalesi de kasa defterine yazılır.
Doğrusu
Hayır. Kasa defteri yalnızca fiziken kasaya giren ve kasadan çıkan nakdi gösterir. Havale, EFT ve FAST hareketleri banka hesabında gerçekleşir ve Tekdüzen Hesap Planı’nda 102 Bankalar hesabında izlenir. Kasa defterine yalnızca “bankaya yatırılan nakit” ve “bankadan çekilen nakit” satırları girer.
Dayanak: 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, hesap planı açıklamaları (RG 26/12/1992, 21447 mükerrer).
Yaygın inanış 5
POS’tan geçen tahsilat kasaya girer.
Doğrusu
Hayır. Kart okutulduğunda kasaya nakit girmez; tutar bankaya valörüne göre aktarılır. POS tahsilatını kasaya yazarsanız gün sonu sayımında tam o tutar kadar noksan çıkar ve nedeni günlerce aranır.
Dayanak: Uygulama — valör tanımı için sözlüğe bakın; hangi hesapta izleneceğini mali müşavirinizle belirleyin.
Yaygın inanış 6
Kasa bakiyesi eksiye düşebilir, sonraki tahsilatla düzelir.
Doğrusu
Düşemez. Kasada olmayan para ödenemez; muhasebe tarafında da 100 Kasa hesabı için “Hesap daima borç bakiyesi verir veya sıfır olur. Hiçbir şekilde alacak bakiyesi vermez” denir. Defterde eksi bakiye görüyorsanız kayıt eksik ya da yanlıştır.
Dayanak: 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, 100 Kasa hesabı açıklaması (RG 26/12/1992, 21447 mükerrer).
Yaygın inanış 7
Sayımda fark çıkarsa satırı düzeltip geçmek gerekir.
Doğrusu
Fark önce tutanağa bağlanır, sonra defterde ayrı bir satır olarak görünür. Muhasebede kasa sayım noksanları 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları, fazlalar ise 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabında geçici olarak izlenir; sorumlusu bulunduğunda veya nedeni anlaşıldığında kapatılır. Farkı silmek izi yok eder.
Dayanak: Tekdüzen Hesap Planı hesap adları — 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (RG 26/12/1992, 21447 mükerrer).
Yaygın inanış 8
Kasa defteri ile nakit akış tablosu aynı şeydir.
Doğrusu
Değildir. Kasa defteri olan biteni gösterir: gerçekleşmiş nakit hareketlerinin belgeye dayalı, tarih sıralı kaydıdır. Nakit akış tablosu ileriye bakar ve dönemler bazında beklenen giriş–çıkışları planlar. Biri geçmişin kanıtı, diğeri geleceğin tahminidir; ikisi birbirinin yerine geçmez.
Dayanak: Tanım farkı — planlama tarafı için nakit akış tablosu aracına bakın.
07 · Hata avı
Bakiye eksiye düştüyse nereye bakılır
Kısa cevap: Eksi bakiye bir sonuç değil, bir uyarıdır: defterde eksik ya da yanlış bir kayıt vardır. Sırayla beş şeye bakın — kayda geçmemiş nakit girişi, banka hareketinin kasaya yazılması, yanlış tarih, ters sütun ve mükerrer kayıt.
Yukarıdaki araç, bakiyenin eksiye düştüğü satırı kırmızıya boyar ve kaç satırda düştüğünü yazar. Rakiplerin dağıttığı şablonların hiçbiri bu kontrolü yapmaz; oysa defterdeki tek matematiksel imkânsızlık budur.
Kayda geçmemiş nakit girişi
En sık sebep budur. Bir tahsilat makbuzu kesilmiş ama deftere işlenmemiştir. Eksiye düşen satırın tarihinden geriye doğru gidin: makbuz koçanındaki numaralar defterdeki belge numaralarıyla kesintisiz eşleşmelidir. Atlanan numara, atlanan satırdır.
Bankadan yapılmış ödemenin kasaya yazılması
Ödeme banka hesabından gitmiş, kasa defterine de yazılmıştır. Kasa iki kez azalmış olur. Eksiye düşen satırdan önceki büyük tutarlı çıkışları banka ekstresiyle karşılaştırın: ekstrede de görünüyorsa satır kasa defterine ait değildir.
Yanlış tarih
Tutar doğru, tarih yanlıştır. Ayın 20’sinde yapılan tahsilat 2’sine yazıldığında ortadaki bütün günlerin bakiyesi kayar. Aracın “Tarihe göre sırala” düğmesi satırları düzeltmez ama sıra bozukluğunu görünür kılar; sıralamadan sonra bakiye zinciri tekrar okunabilir hâle gelir.
Ters sütun
Giriş sütununa yazılması gereken tutar çıkışa yazılmıştır. Bu hata bakiyeyi iki kat saptırır: hem eksilmemesi gereken tutar eksilmiş hem de artması gereken tutar artmamıştır. Aracın “aynı satırda hem giriş hem çıkış var” uyarısı bu ailenin akrabasıdır.
Mükerrer çıkış kaydı
Aynı ödeme iki kez yazılmıştır; genellikle biri makbuzdan, biri banka dekontundan girilmiştir. Aynı tutar ve yakın tarihli iki çıkış satırı gördüğünüzde belge numaralarını karşılaştırın.
Devir bakiyesinin yanlış olması
Bütün zincir devirden başlar. Devir eksik yazıldıysa defterin tamamı olması gerekenden düşük yürür ve dönem içinde bir yerde eksiye düşer. Bu durumda tek tek satır aramak yerine, dönem başındaki sayım tutanağına dönün.
Eksi bakiye hangi sırayla aranır
- 1. Eksiye düşen ilk satırı bulun — hata ondan önce, o günden geriye doğru aranır.
- 2. O tarihe kadarki belge numaralarını koçanla karşılaştırın; atlanan numara var mı?
- 3. Aynı tarih aralığındaki büyük çıkışları banka ekstresiyle eşleştirin; ekstrede de varsa satır fazladır.
- 4. Aynı tutarlı iki satır arayın; mükerrer kayıt olabilir.
- 5. Hiçbiri çıkmadıysa devir bakiyesine ve dönem başı sayım tutanağına dönün.
08 · Dayanak
Mevzuat ve kaynaklar
Kısa cevap: Kasa defterini zorunlu kılan hükümler mülgadır; bugün yürürlükte olan maddeler hangi defterlerin tutulacağını ve hangilerinin tasdike tabi olduğunu belirler ve bunların hiçbirinde kasa defteri yoktur.
| Hüküm | Ne diyor | Durum |
|---|---|---|
| 213 s. VUK m. 182 | Bilanço esasında yevmiye defteri, defterikebir ve envanter defteri tutulur. Kasa defteri bu üçünün arasında sayılmaz. | Yürürlükte |
| 213 s. VUK m. 182/4 | Kasa defterini sayan bent (30/12/1980-2365/27 md. ile eklenmişti). | Mülga |
| 213 s. VUK Mük. m. 185 | “Günlük kasa defteri” başlıklı madde. | Mülga |
| 213 s. VUK m. 193 | İşletme hesabı esasında işletme hesabı defteri tutulur. | Yürürlükte |
| 213 s. VUK m. 220 | Tasdike tabi defterleri sayar; kasa defteri listede yoktur. | Yürürlükte |
| 213 s. VUK m. 220/9, 10, 11 | Tasdike tabi defterler listesinin üç bendi. | Mülga |
| 4369 s. Kanun m. 82 (22/7/1998) | Yukarıdaki mülga hükümleri yürürlükten kaldıran madde. Değişiklik 1/1/1999’da yürürlüğe girmiştir. | Yürürlükte |
| 1 Sıra No’lu MSUGT (RG 26/12/1992, 21447 mükerrer) | Tekdüzen Hesap Planı ve hesap açıklamaları. 100 Kasa hesabı için: “Hesap daima borç bakiyesi verir veya sıfır olur. Hiçbir şekilde alacak bakiyesi vermez.” | Yürürlükte |
Kullanılan kaynaklar
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu — mevzuat.gov.tr’de yayımlanan konsolide metin; madde 182, Mükerrer 185, 193 ve 220 ile kanunun yürürlük çizelgesindeki 4369 satırı birebir okundu.
- 4369 sayılı Kanun (22/7/1998), madde 82 — mülga hükümleri ve değişikliğin 1/1/1999 yürürlük tarihini gösteren madde.
- 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği — Resmî Gazete, 26/12/1992, sayı 21447 mükerrer; hesap planı açıklamaları (100 Kasa, 102 Bankalar, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları, 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları).
Mevzuat metinleri 28 Ağustos 2026 tarihinde okunarak doğrulanmıştır. Mevzuat değişebilir; işleminizden önce güncel metni kontrol edin. Bu sayfa vergi ya da hukuk danışmanlığı değildir.
Kasa defteri nakdi izler; parayı çoğu şirket bankada tutar
Bu defter fiziksel kasayı doğru tutar, ama bir şirketin parasının büyük kısmı bankada durur ve bu tarafın kaydı elle tutulmaz: birkaç bankanın internet şubesine girip ekstre indirmek, hareketleri ayıklamak, bakiyeleri tutturmak günler alır. MerkeziHesap şirketinizin banka hesaplarına salt-okunur bağlanır; hesap hareketlerini ve bakiyeleri otomatik toplar, kasa raporu ile nakit akış grafiği üretir, dekont ve ekstreleri arşivler. Para transferi yetkisi hiçbir zaman talep edilmez.
09 · SSS
Sık sorulan sorular
- Kasa defteri nedir?
- Kasa defteri, bir işletmenin nakit giriş ve çıkışlarının tarih sırasıyla yazıldığı ve her satırdan sonra kasada kalan nakdi gösteren kayıttır. Her satırda tarih, belge numarası, açıklama, giriş tutarı, çıkış tutarı ve kalan bakiye bulunur; bir günün kapanış bakiyesi ertesi günün açılış bakiyesi olur.
- Kasa defteri tutmak zorunlu mu?
- Bugün kasa defteri tutmak yasal bir zorunluluk değildir. Zorunluluğu getiren iki hüküm de yürürlükten kaldırılmıştır: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 182. maddesinin 4 numaralı bendi ile “Günlük kasa defteri” başlıklı Mükerrer 185. maddesi, 22/7/1998 tarihli 4369 sayılı Kanun’un 82. maddesiyle mülga edilmiş ve değişiklik 1/1/1999’da yürürlüğe girmiştir. Kasa defteri bugün iç kontrol amaçlı bir yardımcı kayıttır. Kendi mükellefiyetiniz için bağlayıcı cevabı mali müşavirinizden alın.
- Bilanço esasında hangi defterler tutulur?
- Vergi Usul Kanunu’nun 182. maddesine göre bilanço esasında yevmiye defteri, defterikebir ve envanter defteri tutulur. Kasa defteri bu üçünün arasında sayılmaz. İşletme hesabı esasında ise aynı Kanun’un 193. maddesi uyarınca işletme hesabı defteri tutulur.
- Kasa defteri noterden tasdik ettirilir mi?
- Hayır. Tasdike tabi defterleri sayan Vergi Usul Kanunu’nun 220. maddesinde kasa defteri yer almaz; maddede yevmiye ve envanter defterleri, işletme defteri, çiftçi işletme defteri, imalat ve istihsal vergisi defterleri, nakliyat vergisi defteri, yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri ve serbest meslek kazanç defteri sayılır.
- Kasa defteri nasıl doldurulur?
- Önce dönem başındaki devir bakiyesi yazılır. Sonra her nakit hareketi tarih sırasıyla ayrı bir satıra işlenir: tarih, belgenin numarası, kısa açıklama ve tutar giriş veya çıkış sütununa yazılır. Kalan bakiye her satırda “önceki kalan + giriş − çıkış” olarak yürür. Gün bittiğinde o günün kapanışı yazılır ve ertesi günün açılışı olarak devreder.
- Kasa defterinde hangi kolonlar bulunur?
- En az altı kolon bulunur: tarih, belge numarası veya türü, açıklama, giriş (tahsilat), çıkış (ödeme) ve kalan bakiye. Belge kolonu keyfî değildir: satırın dayandığı makbuz, fiş veya tutanak bu numaradan bulunur. Karşı taraf ve kasa sorumlusu isteğe bağlı ek kolonlardır.
- Devir bakiyesi nasıl hesaplanır?
- Devir bakiyesi bir önceki dönemin kapanış bakiyesidir. Formül şudur: açılış bakiyesi + dönem girişleri − dönem çıkışları = kapanış bakiyesi. Bu kapanış, sonraki günün ya da ayın açılış bakiyesi olarak aynen devreder; zincir hiçbir yerde kopmaz.
- Kasa bakiyesi eksiye düşebilir mi?
- Fiilen düşemez; kasada olmayan para ödenemez. Muhasebe tarafında da 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin hesap planı açıklamaları 100 Kasa hesabı için “Hesap daima borç bakiyesi verir veya sıfır olur. Hiçbir şekilde alacak bakiyesi vermez” der. Defterinizde eksi bakiye görünüyorsa kayıt eksiktir ya da yanlıştır: genellikle kayda geçmemiş bir nakit girişi, bankadan yapılmışken kasaya yazılmış bir ödeme veya hatalı bir tarih vardır.
- Banka havalesi kasa defterine yazılır mı?
- Hayır. Kasa defteri yalnızca fiziken kasaya giren ve kasadan çıkan nakdi gösterir. Havale, EFT ve FAST hareketleri banka hesabında gerçekleşir ve Tekdüzen Hesap Planı’nda 102 Bankalar hesabında izlenir. Kasa defterine yalnızca “bankaya yatırılan nakit” ve “bankadan çekilen nakit” satırları girer; bunlar da kasa ile banka arasındaki fiziksel para hareketidir.
- Kredi kartı veya POS tahsilatı kasaya yazılır mı?
- Hayır. POS’tan geçen tutar o anda kasaya nakit olarak girmez; banka tarafından valörüne göre hesabınıza aktarılır. Bu nedenle POS tahsilatı kasa defterine yazılmaz, banka ve kredi kartı alacağı tarafında izlenir. Hangi hesapta izleneceğini mali müşavirinizle belirleyin.
- Kasa sayımında fark çıkarsa ne yapılır?
- Fark önce tutanağa bağlanır, sonra defterin fiili durumu yansıtması için ayrı bir satır olarak yazılır. Muhasebede kasa sayım noksanları 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları, fazlalar ise 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabında geçici olarak izlenir; sorumlusu bulunduğunda veya nedeni anlaşıldığında kapatılır. Farkı defterden silmek en kötü çözümdür — izi kaybolur.
- Kasa defteri ile nakit akış tablosu aynı şey mi?
- Hayır. Kasa defteri olan biteni gösterir: gerçekleşmiş nakit hareketlerinin belgeye dayalı, tarih sıralı kaydıdır. Nakit akış tablosu ise ileriye bakar ve dönemler bazında beklenen giriş ve çıkışları planlar. Kasa defteri geçmişin kanıtı, nakit akış tablosu geleceğin tahminidir.
- Kasa defterini Excel’e nasıl aktarırım?
- Defterin üstündeki “CSV indir” düğmesi satırları noktalı virgül ayraçlı, UTF-8 kodlu bir CSV dosyası olarak indirir; dosya Excel, LibreOffice Calc ve Google E-Tablolar’da doğrudan açılır. Dosya tarayıcınızda oluşturulur, hiçbir sunucuya gönderilmez.
- Girdiğim satırlar bir yere gönderiliyor mu?
- Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır ve sayfa hiçbir ağ isteği atmaz. Satırlar yalnızca kendi tarayıcınızın yerel deposunda (localStorage) saklanır; sayfayı kapatıp açtığınızda geri gelir, başka bir cihazda görünmez. Tarayıcı verilerini temizlerseniz defter de silinir, o yüzden çalışmanızı CSV olarak indirin.
- Sayfadaki örnek defter gerçek bir şirkete mi ait?
- Hayır. Defter, aracı boş bir ekranla karşılaşmadan denemeniz için uydurma bir toptancı senaryosuyla dolu gelir; tutarlar gerçek bir şirkete ait değildir ve sektör ortalaması iddiası taşımaz. Satırları kendi kayıtlarınızla değiştirebilirsiniz.
Bu sayfayla ilgili diğer kaynaklar
Nakit akış tablosu aracı
Kasa defteri geçmişi gösterir; nakit akış tablosu önümüzdeki dönemleri planlar.
Hesap ekstresi nedir?
Banka tarafındaki kaydın alan alan açıklaması — kasa defterinin karşılığı.
Havale ile EFT farkı
Kasa defterine yazılmayan banka hareketlerinin hangisinin ne olduğu.
Mutabakat nedir?
Kendi kaydınızla karşı tarafın kaydını karşılaştırmanın usulü.
Mutabakat mektubu aracı
Cari hesap mutabakat mektubunu doldurup çıktı alın.
Finans sözlüğü
Valör, dekont, ekstre ve diğer terimlerin tek cümlelik tanımları.
Son güncelleme:
.
Aracın hesap katmanı kasa-defteri.test.mjs
ile elle doğrulanmış değerlere karşı sınanır.