Nakit akış tablosu: rakamları girin, nakit açığını önceden görün

İşletme, yatırım ve finansman: hangi kalem nereye yazılır?

Nakit hareketleri üç faaliyet başlığında sınıflandırılır: işletme, yatırım ve finansman. Bu ayrım, nakit akış tablolarının uluslararası standardı olan TMS 7 / IAS 7’nin kullandığı ayrımdır ve pratik bir işe yarar: aynı büyüklükteki bir nakit çıkışının şirket için ne anlama geldiğini belirler. İşletme faaliyetlerinden gelen sürekli nakit sağlıklıdır; aynı nakdin krediden gelmesi ise geçicidir.

Sınıflandırma tartışmalı görünen tek kalem genellikle kredi taksitidir: anapara ödemesi finansman faaliyetidir, faiz ise uygulanan raporlama çerçevesine göre işletme veya finansman altında gösterilebilir. Nakit planlaması amacıyla kurulan bir tabloda ikisini tek satırda tutmak da kabul edilebilir — önemli olan ödeme tarihinin ve tutarın doğru olmasıdır.

Nakit akış tablosu nasıl hazırlanır?

Nakit akış tablosu, dönem başı nakit mevcudunun yazılması ve her dönem için nakit girişlerinin ve çıkışlarının kalem kalem listelenmesiyle hazırlanır. Aşağıdaki altı adım, yukarıdaki aracın da izlediği sıradır.

1. 1

   Dönem uzunluğunu seçin

   Yıllık planlama için aylık dönem yeterlidir; nakdin sıkıştığı işletmelerde haftalık kırılım gerekir. Dönem uzunluğu boyunca sabit kalmalıdır — bazı sütunların aylık bazılarının haftalık olduğu bir tablo kümülatif bakiyeyi anlamsız hâle getirir.

2. 2

   Dönem başı nakit mevcudunu yazın

   Bu tutar tüm banka hesaplarınızın ve kasanızın gerçek bakiyesidir. Kredi limitiniz nakit değildir; bloke ve teminat tutarları da kullanılabilir nakit sayılmaz, çünkü ödeme gününde onlara dokunamazsınız.

3. 3

   Nakit girişlerini tahsilat tarihine göre listeleyin

   Belirleyici olan faturanın kesildiği tarih değil, paranın hesaba geçtiği tarihtir. Vadeli satışlarda vade tarihini, çek ve senetlerde tahsil tarihini yazın. Tutarlar KDV dahildir; hesaba giren para KDV dahil tutardır.

4. 4

   Nakit çıkışlarını ödeme tarihine göre listeleyin

   Tedarikçi ödemeleri, maaş, SGK, vergi, kira, kredi taksiti ve tek seferlik yatırım harcamaları. Maaş ve vergi gibi tarihi belli olan ödemeler tablonun omurgasıdır; bunlar kaydırılamadığı için nakit açığı genellikle bu tarihlerde ortaya çıkar.

5. 5

   Kalemleri üç faaliyete ayırın

   İşletme, yatırım ve finansman ayrımı, nakdin nereden geldiğini gösterir. İşletme satırı eksi, finansman satırı artı ise şirket kendi işinden değil krediden nakit üretiyor demektir; bu, tabloyu okuyan herkesin ilk bakması gereken şeydir.

6. 6

   Kümülatif bakiyeyi izleyin ve en düşük noktayı bulun

   Her dönemin kapanış bakiyesi bir sonrakinin açılışıdır. Tablonun asıl çıktısı yıl sonu bakiyesi değil, yıl içindeki en düşük noktadır: nakit orada tükenir. Bu araç en düşük noktayı işaretler ve bakiye eksiye düştüğünde uyarır.

Sık sorulan sorular

Nakit akış tablosu nedir?

Nakit akış tablosu, bir dönemde şirkete giren ve şirketten çıkan nakdi gösteren tablodur. Dönem başındaki nakit mevcuduna dönem içindeki nakit girişleri eklenir, nakit çıkışları düşülür ve dönem sonu nakit mevcudu bulunur. Nakit hareketleri işletme, yatırım ve finansman faaliyetleri olmak üzere üç başlıkta sınıflandırılır.

Nakit akış tablosu nasıl hazırlanır?

Önce dönem başı nakit mevcudu yazılır, sonra her dönem için nakit girişleri ve nakit çıkışları kalem kalem listelenir. Bir dönemin net nakit akışı, o dönemin giriş toplamından çıkış toplamı düşülerek bulunur; bir dönemin kapanış bakiyesi bir sonraki dönemin açılış bakiyesi olur. Bu sayfadaki araç bu zinciri siz yazdıkça hesaplar.

Nakit akış tablosu ile gelir tablosu arasındaki fark nedir?

Gelir tablosu tahakkuk esasına göre kâr veya zararı, nakit akış tablosu ise paranın fiilen ne zaman girip çıktığını gösterir. Fatura kesildiğinde gelir tablosuna hasılat yazılır; nakit akış tablosuna ise ancak tahsilat yapıldığında giriş yazılır. Bu yüzden kâğıt üzerinde kârlı bir şirketin nakdi sıkışabilir.

İşletme, yatırım ve finansman faaliyetleri ne demek?

İşletme faaliyetleri şirketin esas işinden doğan tahsilat ve ödemelerdir: müşteri tahsilatı, tedarikçi ödemesi, maaş, vergi. Yatırım faaliyetleri duran varlık alım ve satımından doğan nakit hareketleridir. Finansman faaliyetleri kredi kullanımı, kredi anapara ödemesi, sermaye artışı ve kâr payı gibi şirketin kaynak yapısını değiştiren hareketlerdir.

Nakit akış tablosunu Excel’e nasıl aktarırım?

Tablonun üstündeki “CSV indir” düğmesi tabloyu noktalı virgül ayraçlı, UTF-8 kodlu bir CSV dosyası olarak indirir; dosya Excel, LibreOffice Calc ve Google E-Tablolar’da açılır. Dosya tarayıcınızda oluşturulur, hiçbir sunucuya gönderilmez.

Sayfadaki örnek rakamlar gerçek bir şirkete mi ait?

Hayır. Tablo, aracı boş bir ekranla karşılaşmadan denemeniz için uydurma bir KOBİ senaryosuyla dolu gelir; rakamlar gerçek bir şirkete ait değildir ve sektör ortalaması iddiası taşımaz. Kalem adlarını ve tutarları kendi verilerinizle değiştirebilirsiniz.

Girdiğim tutarlar kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; tabloya girdiğiniz tutarlar sunucuya gönderilmez ve hiçbir yere kaydedilmez. Bunun karşılığı şudur: sayfayı yenilediğinizde girdikleriniz kaybolur, o yüzden çalışmanızı CSV olarak indirin.

Aylık nakit akış tablosu nakit sıkışıklığını görmeye yeter mi?

Aylık tablo ay içindeki en düşük anı göstermez, yalnızca ay sonu bakiyesini gösterir. Maaş, vergi ve büyük tedarikçi ödemeleri ayın belirli günlerinde toplandığı için bakiye ay ortasında ay sonundan daha aşağıya inebilir. Nakdin sıkıştığı dönemlerde aynı tabloyu haftalık kırılımla kurmak gerekir.

Bu araç gelecek dönemin tahsilatını tahmin eder mi?

Hayır. Araç yalnızca tabloya yazdığınız tutarları hesaplar; geçmiş verinizden gelecek dönem tahsilatı öngörmez. Sonuç, girdiğiniz rakamlar ne kadar gerçekçiyse o kadar gerçekçidir. Tahmin üreten bir hesaplayıcı, dayandığı varsayımı göstermediği sürece yanıltıcı olur.

Döviz hesaplarımı tabloya nasıl eklerim?

Tablo tek para birimi üzerinden kurulur; araç kur çevirmez. Döviz hesaplarınız varsa tutarları tabloya girmeden önce kendiniz çevirin ve kur farkını ayrı bir kalem olarak izleyin. Farklı para birimlerini aynı sütunda toplamak, kümülatif bakiyeyi anlamsız hale getirir.