52 terim · finans ve bankacılık
Banka ve nakit yönetimi terimleri sözlüğü
Ekstre ile hesap özeti aynı şey mi, valör tarihi neden işlem tarihinden farklı, MT940 ne işe yarar? Finans ekiplerinin gün içinde takıldığı terimler burada tek cümlelik tanımlarla açıklanır. Her tanım tek başına anlamlıdır; başka bir yeri okumanız gerekmez.
“
- “Tüm hesaplarım” seçeneği (tüm hesaplarım için gönderilsin, açık uçlu hesap kapsamı) #
- Hesap hareketleri paylaşımı yetki belgesinde, hareketleri paylaşılacak hesapların tek tek yazılması yerine işaretlenen açık uçlu kapsam seçeneğidir. İşaretlendiğinde bankadaki mevcut hesapların yanı sıra o bankada sonradan açılacak hesaplar da yetkinin kapsamına girer; hesaplar tek tek yazıldığında ise yetki yalnızca listedeki hesapları kapsar.
- Seçim bir denge kararıdır. Tek tek liste kapsamı dar tutar ama her yeni hesapta belgenin yenilenmesini gerektirir; kapsam dışında kalan hesabı hiçbir uyarı bildirmez, eksiklik genellikle ay sonunda kapanış bakiyesi tutmayınca fark edilir. Açık uçlu seçenek bu boşluğu kapatır, buna karşılık şirketin o bankadaki bütün hesap trafiğini alıcı tarafa açar.
- Yetki belgesi taslağı oluşturucu Luca’da banka entegrasyonu: hareketler muhasebeye nasıl gelir?
A
- Ardışık hata eşiği consecutive failure threshold (arka arkaya hata sayacı) #
- Ardışık hata eşiği, bir banka bağlantısının arka arkaya kaç başarısız denemeden sonra kalıcı hatalı sayılıp otomatik sorgulamadan çıkarılacağını belirleyen sayıdır. Eşik aşıldığında bağlantı kimlik hatası durumuna alınır, zamanlanmış tur bir daha denemez ve bağlantı ancak yeni kimlik bilgisi girilerek geri açılır.
- Eşiğin doğru çalışması için hataların sınıflandırılması gerekir. Bankanın kimlik bilgisini reddetmesi kalıcı bir hatadır ve ilk denemede bağlantıyı durdurur; ağ kesintisi, zaman aşımı ve geçici servis hatası ise sayacı artırmamalıdır. Bu ayrım yapılmazsa uzun bir kesinti, sorunsuz bir bağlantıyı gereksiz yere kilitler.
- Banka entegrasyonu güvenli mi?
- Ayraç sezimi delimiter sniffing (ayraç tespiti, ayırıcı sezimi) #
- Ayraç sezimi, bir CSV ya da düz metin listesinde kolonları hangi karakterin ayırdığının, satırlardaki aday karakterler sayılarak kendiliğinden belirlenmesidir. Aday karakterin her satırda AYNI sayıda görülmesi, sık görülmesinden daha güçlü bir kanıttır: tutar alanındaki virgül sık geçer ama satır satır tutarsızdır, kolon ayracı ise her satırda aynı sayıda tekrar eder.
- Türkiye’de aynı listenin ayracı, dosyanın nereden geldiğine göre değişir: Excel’in Türkçe kurulumu CSV’yi noktalı virgülle yazar, İngilizce kurulumu virgülle, bir tablodan kopyalanıp yapıştırılan metinde ise ayraç sekmedir. Ayraç yanlış sezilirse dosya bozulmaz, yalnızca kolonlar tek hücrede birleşir; bu yüzden sezim sonucunun kullanıcıya gösterilmesi ve elle değiştirilebilmesi gerekir.
- Toplu IBAN doğrulama
B
- Banka başına talimat örneği (talimat örneği, banka bazında yetki belgesi örneği) #
- Banka başına talimat örneği, hesap hareketleri paylaşımı yetkisinin hangi bankaya nasıl verileceğini gösteren, o bankaya özel olarak yayınlanmış boş form örneğidir. Formun alanları bankadan bankaya değişir; bir bankanın örneği doldurulup başka bir bankaya verilemez.
- Bir yazılımın “entegre bankalar listesi” pratikte bu örneklerin listesidir: sayılabilir olan şey bankanın yeteneği değil, o banka için yayınlanmış bir örnek bulunup bulunmadığıdır. Bu yüzden listeye bakarken tarihine bakmak gerekir; örnek eklenip çıkarıldıkça liste sessizce değişir.
- Hangi bankalar hesap hareketleri entegrasyonu veriyor? Hesap hareketleri paylaşım talimatı
- BBAN Basic Bank Account Number (yurt içi hesap numarası) #
- BBAN, bir IBAN’ın ülke kodu ve kontrol hanesi çıkarıldıktan sonra kalan kısmıdır; ülkenin kendi bankacılık sisteminde kullandığı hesap tanımını taşır. Türkiye’de BBAN 22 karakterdir: 5 hane banka kodu, 1 hane rezerv alan ve 16 hane hesap numarası.
- ISO 13616 IBAN Registry her ülke için IBAN’ın tamamını değil, BBAN’ın biçimini yayımlar; ülke kodu (2 karakter) ve kontrol hanesi (2 karakter) her ülkede aynı olduğu için toplam uzunluk BBAN’ın uzunluğuna 4 eklenerek bulunur. BBAN’ın içindeki alanların sırası ve anlamı ülkeye göre değişir: bir ülkede şube kodu ayrı bir alanken Türkiye’de standart bir şube kodu alanı yoktur.
- IBAN kaç haneli? IBAN doğrulama ve banka bulma
- BIC Business Identifier Code (SWIFT kodu, SWIFT/BIC, banka tanımlayıcı kodu) #
- BIC, bir finansal kurumu uluslararası ödeme trafiğinde tekil olarak tanımlayan, ISO 9362 standardında belirlenmiş 8 veya 11 karakterlik koddur. Günlük dilde “SWIFT kodu” denen şey budur; SWIFT ayrı bir kod değil, bu kodları kaydeden kuruluşun adıdır.
- Kod dört alandan oluşur: 4 harf kurum kodu, 2 harf ülke kodu, 2 karakter lokasyon kodu ve isteğe bağlı 3 karakter şube/birim kodu. Son üç karakter yazılmazsa kod 8 karakterdir ve kurumun merkezini gösterir; 11 karakter isteyen bir forma aynı kodun sonuna XXX eklenir. BIC bir kurumu tanımlar, bir hesabı veya para birimini değil: aynı bankanın TL, dolar ve euro hesapları aynı BIC ile adreslenir.
- SWIFT / BIC kodu sorgulama IBAN doğrulama ve banka bulma
- Borç dekontu / alacak dekontu debit advice / credit advice (borç dekontu, alacak dekontu) #
- Borç dekontu, bir hesaptan para çıktığını bildiren belgedir; alacak dekontu ise hesaba para girdiğini bildirir. Ayrım belgenin biçiminde değil YÖNÜNDEDİR ve yön, belgeyi düzenleyen bankanın bakış açısıyla yazılır.
- Yön kavramı şirketin kendi defterindekinin tersi olabilir: bankanın “borç” dediği satır hesaptan çıkan parayı gösterir ve şirketin muhasebesinde banka hesabının alacağına kaydedilir. İngilizce yazışmalarda tek bir “receipt” kelimesi bu yönü taşımaz; karşı taraftan belge isterken debit advice mı credit advice mı istediğinizi belirtmek yanlış belge gelmesini önler.
- Dekont nedir, hangi alanlardan oluşur? IBAN ile yurt dışı para transferi
C
- camt.053 Bank to Customer Statement (camt 053, ISO 20022 hesap ekstresi, XML ekstre) #
- camt.053, bankaların gün sonu hesap ekstresini gönderdiği ISO 20022 standardındaki XML mesajıdır. Taşıdığı bilgi MT940 ile aynıdır — açılış bakiyesi, hareketler ve kapanış bakiyesi — ama alanlar sabit uzunluklu metin yerine etiketlenmiş XML öğeleri olarak yazılır.
- Aynı mesaj ailesinde camt.052 gün içi hesap raporunu, camt.054 ise tekil borç/alacak bildirimini taşır; sırasıyla MT942 ve MT900/MT910 mesajlarının karşılıklarıdır. XML biçimi metin biçimine göre iki pratik üstünlük sağlar: karşı taraf adı, referans ve yapılandırılmış ödeme açıklaması kendi alanlarında durur (MT940’ta bunların hepsi :86: serbest metin alanına sıkışır) ve karakter sınırı daha geniştir. Geçiş kurum kurum ilerlediği için bir şirket aynı dönemde bir bankadan MT940, diğerinden camt.053 alabilir; entegrasyon kurarken hangi biçimin geleceği bankanın dokümanından teyit edilmelidir.
- MT940 çözümleyici Banka entegrasyonu nasıl kurulur?
- CSV enjeksiyonu CSV injection / formula injection (formül enjeksiyonu) #
- CSV enjeksiyonu, bir hücrenin “=”, “+”, “-” veya “@” karakteriyle başlaması durumunda elektronik tablo programının o hücreyi formül olarak yorumlamasından doğan güvenlik sorunudur. Dışarıdan gelen bir metin — tedarikçi unvanı, açıklama alanı, ürün adı — bir CSV dosyasına olduğu gibi yazıldığında, dosyayı açan kişinin bilgisayarında istenmeyen bir işlem çalışabilir.
- Yaygın önlem, bu karakterlerle başlayan hücrenin önüne tek tırnak koymaktır: hücre metin olarak okunur, görünen içeriği değişmez. Sorun OWASP tarafından “CSV Injection” adıyla listelenir. Riskin kaynağı dosyayı üreten yazılım değil, dosyayı AÇAN programın hücreyi formül sayma davranışıdır; bu yüzden koruma dışa aktarımı üreten tarafta yapılır.
- Toplu IBAN doğrulama
D
- Dekont transaction receipt (işlem dekontu, banka dekontu) #
- Dekont, bir bankacılık işleminin gerçekleştiğini gösteren belgedir; işlemin tarihini, tutarını, taraflarını ve türünü taşır. Havale, EFT, ödeme ve masraf gibi işlemlerin her biri için ayrı bir dekont üretilir.
- Dekont ile hesap ekstresi aynı şey değildir: dekont TEK bir işlemin belgesi, ekstre ise bir dönemdeki TÜM hareketlerin listesidir. Muhasebe kaydını ekstre satırından yaparsınız, kaydın dayanağını ise dekont oluşturur.
- Hesap ekstresi nedir?
- Dekont numarası transaction reference number (dekont no, işlem numarası, fiş no) #
- Dekont numarası, bir bankacılık işleminin o bankadaki tekil kimliğidir ve işlemin dekontu ile hesap ekstresindeki satırını birbirine bağlar. Bir hareketin belgesini istemek, aynı hareketin iki kez kaydedilmediğini görmek ve bankaya itiraz etmek bu numarayla yapılır.
- Numara belgede “Dekont No”, “İşlem No”, “Fiş No” veya “Belge No” etiketiyle yazılabilir; biçimi ve uzunluğu bankaya göre değişir. Ödeme zincirindeki bankaların tamamında geçerli olan referans bu numara değil, yurt dışı transferlerinde kullanılan UETR’dir: dekont numarası yalnızca onu üreten bankanın kendi kayıtlarında anlamlıdır.
- Dekont nedir, hangi alanlardan oluşur? Hesap ekstresi nedir?
- Devir bakiyesi opening balance / carried-forward balance (açılış bakiyesi, nakil bakiye) #
- Devir bakiyesi, bir hesabın ya da defterin yeni döneme taşıdığı tutardır ve bir önceki dönemin kapanış bakiyesine eşittir. Zincir şu formülle yürür: açılış bakiyesi + dönem girişleri − dönem çıkışları = kapanış bakiyesi; bu kapanış, sonraki dönemin devir bakiyesi olur.
- Kasa defterinde bir günün son satırındaki kalan, o günün kapanışı ve ertesi günün devir bakiyesidir; zincir hiçbir günde kopmaz. Defter ilk kez açılıyorsa devir bakiyesi tahmin edilmez, kasa fiilen sayılır ve sayım tutanağındaki tutar yazılır — defterin tamamı bu ilk rakamın üzerine kurulduğu için yanlış bir devir, dönemin bütün bakiyelerini kaydırır.
- Kasa defteri aracı Hesap ekstresi nedir?
- Düzeltilmiş banka bakiyesi adjusted bank balance (mutabık bakiye, düzeltilmiş nakit bakiyesi) #
- Düzeltilmiş banka bakiyesi, banka ekstresindeki kapanış bakiyesine henüz ekstreye yansımamış hareketlerin eklenip çıkarılmasıyla bulunan bakiyedir. Aynı dönem için defterdeki banka hesabının bakiyesi de bankanın işlediği ama deftere girilmemiş kalemlerle düzeltilir; mutabakat, bu iki düzeltilmiş bakiye birbirine eşit olduğunda tamamlanmış sayılır.
- Düzeltme iki sütunda ayrı ayrı yürür ve kalemler karıştırılmaz. Banka tarafına, bankanın henüz görmediği hareketler yazılır: talimatı verilmiş ama hesaba düşmemiş ödemeler, yoldaki tahsilatlar. Defter tarafına ise bankanın işlediği ama deftere girilmemiş kalemler yazılır: masraf, komisyon, vergi, faiz ve kayıt hataları. İki sütun aynı sayıda buluşmuyorsa mutabakat bitmemiştir; kalan tutar, açıklanmamış fark olarak dönem raporunda görünür.
- Banka mutabakat farkı bulucu Tek taraflı kayıt
E
- Ekstre gönderim şekli statement delivery method (ekstre iletim kanalı, dosya gönderim şekli) #
- Ekstre gönderim şekli, bankanın ürettiği hesap ekstresi dosyasının hangi kanaldan iletileceğini belirleyen seçimdir; yayınlanan talep formlarında e-posta, FTP ve SWIFT gibi seçenekler yer alır. Dosyanın biçiminden (MT940, MT942 ya da CAMT) ve gönderim sıklığından ayrı bir alandır ve başvuru sırasında ayrıca işaretlenir.
- Üç alanın üçü de ayrı ayrı doldurulur: biçim dosyanın içindeki alanların nasıl kodlandığını, gönderim şekli dosyanın hangi yoldan geleceğini, çalışma periyodu ise ne sıklıkta üretileceğini belirler. Biçimi doğru seçip gönderim şeklini boş bırakan bir talep formu, dosyanın nereye ulaşacağını söylemez.
- Hangi bankalar hesap hareketleri entegrasyonu veriyor? MT940 çözümleyici
- Ekstre sıra numarası Statement Number / Sequence Number (:28C:, ekstre numarası, sequence number) #
- Ekstre sıra numarası, bir banka ekstresinin kaçıncı ekstre olduğunu ve gerekiyorsa kaçıncı parçasında bulunduğunuzu gösteren iki bölümlü numaradır. MT940 mesajlarında :28C: alanında taşınır; bölü işaretinden önceki sayı ekstrenin sırasını, sonraki sayı ise aynı ekstrenin parça numarasını verir.
- İkinci sayı çoğu günde 00001’dir, ama hareket sayısı bir mesaja sığmayacak kadar çoksa banka aynı ekstreyi birden fazla mesaja böler ve numara 00002, 00003 diye ilerler. Bu durumda ilk parça :60F: açılış ve :62M: ara kapanış, ortadaki parçalar :60M: ile :62M:, son parça ise :60M: ile :62F: bakiyelerini taşır. Ekstrenin yalnızca bir parçasını bütün ekstre sanmak, gerçekte var olmayan bir bakiye farkı üretir; sıra numarası bu yüzden atlanmadan okunmalıdır. Sıra numarasının atlaması (örneğin 46’dan 48’e geçmesi) ise araya bir ekstrenin hiç indirilmediğini gösterir.
- MT940 çözümleyici Hesap ekstresi nedir?
F
- FAST Instant and Continuous Transfer of Funds (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi, FAST sistemi) #
- FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından işletilen ve bankalar arası Türk lirası transferlerini 7/24 anlık olarak sonuçlandıran ödeme sistemidir. 8 Ocak 2021’de genel kullanıma açılmıştır ve aynı işi gün içi bir çalışma penceresinde yapan EFT Sisteminden ayrı bir sistemdir.
- FAST’ın işlem başına bir tutar limiti vardır: 26 Ağustos 2026 itibarıyla para transferlerinde 300.000 TL (TCMB basın duyurusu, 24 Ağustos 2026); bir önceki değer 100.000 TL idi. Bu limitin üstündeki bankalar arası transferler EFT olarak gider ve iş günü çalışma saatlerine tabi olur. Bankaların kendi kanal ve günlük limitleri FAST limitinden düşük olabilir.
- Havale, EFT ve FAST farkı Hesap ekstresi nedir?
G
- Geri Dönülemezlik İlkesi irrevocability principle (gayri kabili rücu, geri dönülemezlik) #
- Geri Dönülemezlik İlkesi, bir ödeme sisteminde alıcının hesabına işlenmiş ödemenin gönderen tarafından tek taraflı olarak iptal edilememesi kuralıdır. TCMB, kendi işlettiği ödeme sistemlerinde hesaplara işlenen ödemeleri iptal etmenin mümkün olmadığını belirtir; hatalı bir gönderimin geri alınması ancak alıcı bankası üzerinden ve alıcının onayıyla mümkündür.
- İlke ödemenin hesaba işlenmesinden sonrası için geçerlidir; henüz sıraya alınmış ve hesaba işlenmemiş bir talimat için bankanın iptal imkânı olabilir. Alıcı iadeye onay vermezse kalan yol hukukidir ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77. maddesindeki sebepsiz zenginleşme hükmüne dayanır.
- Havale, EFT ve FAST farkı IBAN doğrulama aracı
- Geriye dönük tanımlama (geçmiş dönem verisi, geriye dönük veri aktarımı) #
- Geriye dönük tanımlama, bir banka entegrasyonu kurulurken yetkinin verildiği tarihten önceki hesap hareketlerinin de gönderilmesinin istenmesidir. Talep kendiliğinden karşılanmaz: pek çok bankada başvuru evrakına bu notun önceden yazılması gerekir, bazı bankalarda ise banka kendi sistemi nedeniyle geçmiş dönemi hiç gönderemez.
- Geriye dönük tanımlamanın kapalı olduğu bir bankada geçmiş dönemi kapatmanın yolu, ekstrenin bankadan dosya olarak alınıp içe aktarılmasıdır. Bu yüzden entegrasyon başvurusunun yapıldığı tarih, muhasebe tarafında bir sınır oluşturur: sınırın öncesi elle, sonrası otomatik yürür.
- Luca’da banka entegrasyonu: hareketler muhasebeye nasıl gelir?
H
- Hesap hareketleri paylaşımı yetki belgesi (hesap hareketleri paylaşım muvafakatnamesi, banka hesap hareketleri talimat örneği) #
- Hesap hareketleri paylaşımı yetki belgesi, bir şirketin bankasına “hesaplarımın hareketlerini belirttiğim tarafa iletebilirsin” dediği yazılı talimattır. Belgeyi hesap sahibi şirketin imza yetkilisi imzalar, banka şubesi imzanın yetkiliye ait olduğunu onaylar; bu onay tamamlanmadan banka hareket göndermeye başlamaz.
- Belgenin biçimi bankaya göre değişir: bir bankanın örneğinde ticaret sicil numarası ve yetkilinin kimlik numarası istenirken diğerinde bankanın kendi müşteri numarası istenebilir. İki nokta hemen her örnekte ortaktır: hareketleri paylaşılacak hesaplar ya tek tek yazılır ya da “tüm hesaplarım” seçeneği işaretlenir, ve yetkinin sona ermesi sözlü bildirimle değil bankaya teslim edilen yazılı bir talimatla olur.
- Luca’da banka entegrasyonu: hareketler muhasebeye nasıl gelir? Banka entegrasyonu nasıl kurulur?
- Hesap kodu eşleştirme kuralı (kural tanımlama, hesap kodu kuralı) #
- Hesap kodu eşleştirme kuralı, bir banka hareketinin hangi muhasebe hesabına yazılacağını önceden belirleyen tanımdır. Kural bir kere kurulur ve sonraki ekstrelerde aynı türdeki hareketlere kendiliğinden uygulanır; böylece her ekstre aktarımında hesap kodu tek tek yazılmaz.
- Kurallar genellikle üç mantıktan biriyle çalışır: belirli bir işlem tipine sabit bir hesap atamak, ekstrenin açıklamasında geçen adı hesap planındaki cari adla eşleştirmek, ya da o işlem tipinde en son kullanılan hesabı getirmek. Eşleştirme çoğu üründe bankalar arası ortak işlem kodları üzerinden kurulur; bu yüzden aynı kural farklı bankalarda farklı sonuç verebilir ve fiş oluşturmadan önce kontrol gerekir.
- Luca’da banka entegrasyonu: hareketler muhasebeye nasıl gelir?
I
- IBAN kontrol hanesi IBAN check digits (kontrol basamağı, IBAN kontrol rakamı) #
- IBAN kontrol hanesi, bir IBAN’ın 3. ve 4. karakterinde yer alan ve dizinin geri kalanından ISO 7064 MOD 97-10 ile hesaplanan iki rakamdır. Görevi, IBAN’ın yazımında oluşan hataları daha gönderim anında yakalamaktır.
- Kontrol hanesi 98 eksi kalan formülüyle üretilir; kalan 0 ile 96 arasında olabildiği için kontrol hanesi her zaman 02 ile 98 arasındadır — 00 ve 01 üretilemez. Kontrol hanesinin tutması IBAN’ın matematiksel olarak tutarlı olduğunu gösterir; hesabın açık olduğunu, kime ait olduğunu veya transfere uygun olduğunu göstermez. Bankayı gösteren alan kontrol hanesi değil, onu izleyen banka kodu alanıdır.
- IBAN kaç haneli? IBAN doğrulama ve banka bulma
İ
- İşlem tip kodu Transaction Type Identification Code (NTRF, MT940 işlem kodu, transaction type code) #
- İşlem tip kodu, bir banka ekstresindeki hareketin türünü belirten dört karakterlik koddur. SWIFT ekstre mesajlarında hareket satırının içinde, tutardan hemen sonra yer alır ve ilk karakteri kodun türünü söyler: N ile başlıyorsa ardından gelen üç karakter işlem türüdür, S ile başlıyorsa ardından gelen üç hane kaydı doğuran SWIFT mesajının tipidir.
- Yaygın N kodları arasında NTRF (havale/transfer), NCHG (masraf ve komisyon), NINT (faiz), NTAX (vergi ve stopaj), NDDT (otomatik ödeme talimatı) ve NMSC (sınıflandırılmamış diğer) bulunur. S ile başlayan kodlarda üç hane mesaj tipini verir: S103, hareketin bir MT103 ödeme mesajından doğduğunu gösterir. Standart F ile başlayan kodlara da izin verir. Kod listesi bankadan bankaya genişleyebildiği için muhasebe aktarımında kod eşleştirmesi çalışılan bankanın dokümanıyla doğrulanmadan kurulmamalıdır: yanlış eşleşen bir kod, hareketleri yıllarca yanlış hesaba yazar.
- MT940 çözümleyici Hesap ekstresi nedir?
K
- Kasa sayımı cash count (kasa mevcudu sayımı) #
- Kasa sayımı, kasada fiilen duran nakdin sayılarak kayıttaki bakiyeyle karşılaştırılmasıdır. Sayılan tutar ile kayıttaki tutar arasındaki fark kasa farkıdır: sayılan az ise noksan, fazla ise fazlalık doğar.
- Sayım periyodu bir mevzuat hükmü değil, işletmenin iç kontrol kararıdır; kasa trafiği yoğun olan yerlerde her gün sonu yapılır. Sayım farkı bulunduğunda kayıt silinmez: fark önce tutanağa bağlanır, sonra ayrı bir satır olarak kayda geçer — silinen fark, nedeninin bir daha bulunamayacağı anlamına gelir.
- Kasa defteri aracı Mutabakat nedir?
- Kesim saati cut-off time (EFT kesim saati, son işlem saati) #
- Kesim saati, bir bankanın aynı iş günü içinde işleme alacağı müşteri talimatlarını kabul ettiği son saattir. Bu saatten sonra verilen talimat reddedilmez, izleyen iş gününe kalır.
- Kesim saati ile ödeme sisteminin çalışma saati aynı şey değildir. TCMB Ödeme Sistemleri resmî tatiller dışında hafta içi 08.30–17.30 arasında çalışır (yarım iş günlerinde 13.00’te kapanır); bankalar kendi kesim saatlerini bu kapanıştan daha erkene çekebilir ve kesim saati şube, internet şubesi ve mobil kanal için farklı olabilir. Kesin saat için bankanıza sormak gerekir.
- Havale, EFT ve FAST farkı
- Kesit farkı cut-off difference (dönem sonu kesiti, cut-off farkı) #
- Kesit farkı, karşılaştırılan iki listenin aynı tarih aralığını kapsamamasından doğan farktır. Banka ekstresi ayın son gününde biterken muhasebe dökümü birkaç gün sonrasını da içeriyorsa, aradaki hareketler tek tarafta görünür ve mutabakatsızlık gibi okunur; oysa ortada hatalı ya da eksik bir kayıt yoktur.
- Kesit farkı ile valör farkı karıştırılır ama aynı şey değildir. Valör farkında AYNI hareket iki listede farklı güne düşer; kesit farkında listenin kendisi farklı tarihte biter. Kesit farkı düzeltme kaydıyla kapatılmaz, yalnızca yazılı olarak açıklanır ve ertesi dönemin mutabakatında kendiliğinden eşleşir. Pratikte ilk kontrol basittir: iki listenin ilk ve son satırındaki tarihler aynı mı?
- Banka mutabakat farkı bulucu Valör farkı
- Kiracı izolasyonu tenant isolation (çok kiracılı veri ayrımı, şirketler arası veri ayrımı) #
- Kiracı izolasyonu, aynı sistemde birden fazla şirketin verisi tutulurken bir şirketin verisinin başka bir şirkete görünmemesini sağlayan ayrımdır. Ayrımın arayüzde değil veri katmanında uygulanması esastır: sorgu düzeyinde uygulanmayan bir filtre, arayüzü atlayan her yolda devre dışı kalır.
- Sağlam bir izolasyon fail-closed çalışır: aktif şirket bağlamı kurulamadığında sorgu her şeyi değil hiçbir şeyi döndürür. Bir hata anında doğru sonuç boş ekrandır, başka şirketin verisi değil. Kaydın hangi şirkete ait olduğu bilgisi de istek gövdesinden alınmamalı ve sonradan değiştirilememelidir.
- Banka entegrasyonu güvenli mi?
- Kolay Adres (KOLAS) alias-based payment addressing (Kolay Adresleme Sistemi, KOLAS) #
- Kolay Adres, bir banka hesabının IBAN’ı yerine kullanılabilen ve hesapla eşleştirilmiş hatırlanabilir bir anahtardır: cep telefonu numarası, e-posta adresi, T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası gibi. Kolay Adresleme Sistemi (KOLAS) bu eşleştirmeyi tutar ve transferin IBAN yazılmadan başlatılmasını sağlar.
- Bir kolay adres tek bir hesapla eşleştirilir; hangi bilgi türlerinin tanımlanabildiği ve hangi kanallarda kullanılabildiği bankaya göre değişir. Kolay adres kullanmak IBAN’ı elle yazarken oluşan hane hatası riskini ortadan kaldırır, ancak yanlış kişiye gönderme riskini tamamen bitirmez: alıcı bilgisinin işlem onaylanmadan önce kontrol edilmesi gerekir.
- Havale, EFT ve FAST farkı IBAN doğrulama aracı
M
- Makbuz receipt (tahsilat makbuzu, ödeme makbuzu) #
- Makbuz, bir ödemenin yapıldığını ve alındığını gösteren, ödemeyi ALAN tarafça düzenlenip ödeyene verilen belgedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (2011), ödemede bulunan borçluya alacaklıdan makbuz isteme hakkı tanır.
- Makbuz ile dekont aynı belge değildir: makbuzu ödemeyi alan taraf düzenler, dekontu ise işleme aracılık eden banka üretir. İkisi de faturanın yerine geçmez; fatura malın veya hizmetin belgesi, makbuz ve dekont ise ödemenin belgesidir. Nakit tahsilatta genellikle makbuz, banka üzerinden ödemede dekont bulunur.
- Dekont nedir, hangi alanlardan oluşur? Mutabakat nedir?
- Masraf kodu details of charges (OUR / SHA / BEN, masraf paylaşımı, charge code) #
- Masraf kodu, uluslararası bir para transferinde zincirdeki banka masraflarını gönderenin mi, alıcının mı yoksa her iki tarafın mı üstleneceğini belirleyen koddur. Üç değer alır: OUR bütün masrafı gönderene, BEN bütün masrafı alıcıya yükler, SHA’da ise her taraf kendi tarafındaki masrafı öder.
- Kod, SWIFT MT103 ödeme mesajında 71A “Details of Charges” alanında taşınır; ISO 20022 biçimindeki ödeme mesajlarında aynı bilgi ChargeBearer alanında DEBT (OUR), SHAR (SHA) ve CRED (BEN) kodlarıyla durur. Standart masrafın KİMDE kalacağını belirler, NE KADAR olacağını belirlemez: tutar her bankanın kendi tarifesine göre değişir. SHA ve BEN’de kesinti transfer tutarından düşer; bu yüzden fatura tutarının tamamı gönderilse bile hesaba daha az para geçebilir ve cari hesapta kapanmayan bir bakiye kalır. Kodu proforma faturaya ya da sözleşmeye yazmak, sonradan fark tahsil etmeyi önler.
- IBAN ile yurt dışı para transferi SWIFT / BIC kodu sorgulama
- MOD 97-10 ISO/IEC 7064 MOD 97-10 (mod 97, modulo 97 kontrolü) #
- MOD 97-10, ISO/IEC 7064 standardında tanımlı bir kontrol karakteri sistemidir ve IBAN’ın iki haneli kontrol hanesini üretmek için kullanılır. Hesap şöyle işler: IBAN’ın ilk dört karakteri dizinin sonuna alınır, harfler sayıya çevrilir (A=10, B=11 … Z=35) ve oluşan sayının 97’ye bölümünden kalan bulunur; doğru yazılmış bir IBAN’da bu kalan 1’dir.
- Standart, MOD 97-10’un tek karakterlik yer değiştirme hatalarının tamamını, komşu iki karakterin yer değiştirmesinden doğan hataların tamamına yakınını ve dizinin sağa ya da sola kaymasından doğan hataların tamamına yakınını yakaladığını belirtir. Yakalayamadığı şey hesabın gerçekliğidir: MOD 97-10 kontrolünden geçen bir dizi, açık bir hesabı göstermek zorunda değildir. Aynı algoritma Türkiye’de vergi kimlik numarasında değil, uluslararası hesap numarası biçimlerinde kullanılır.
- IBAN doğrulama ve banka bulma IBAN kaç haneli?
- MT103 single customer credit transfer (SWIFT MT103, MT103 mesajı) #
- MT103, bir bankadan diğerine tek bir müşteri adına yapılan para transferi talimatını taşıyan SWIFT mesaj biçimidir. Mesaj numaralı alanlardan oluşur; gönderen, alıcı, tutar, valör, ödeme açıklaması ve masraf kodu ayrı alanlarda durur.
- Sık başvurulan alanlar şunlardır: 50a gönderen müşteri, 59a lehtar, 57a hesabın bulunduğu kurum, 56a aracı kurum, 32A valör ile bankalar arası ödenen tutar, 33B talimat tutarı, 70 ödeme açıklaması, 71A masraf kodu, 71F gönderen taraf masrafları, 71G alıcı taraf masrafları. 33B ile 32A arasındaki fark, zincirde tutardan düşülen masrafı gösterir. Bankadan “MT103 çıktısı” istemek, ödemenin hangi alanlarla gönderildiğini görmenin yoludur. Aynı bilgiler ISO 20022 biçimindeki ödeme mesajlarında adlandırılmış öğelerde taşınır.
- IBAN ile yurt dışı para transferi Hesap ekstresi nedir?
- MT940 Customer Statement Message (MT 940, SWIFT MT940) #
- MT940, bankaların hesap ekstresini standart bir metin biçiminde paylaştığı SWIFT mesaj tipidir. Bir günün açılış bakiyesini, o gün gerçekleşen hareketleri ve kapanış bakiyesini alan alan kodlanmış halde taşır; muhasebe ve ERP yazılımları ekstreyi bu biçimde okur.
- MT942 ile karıştırılmamalıdır: MT940 gün sonu ekstresidir, MT942 ise gün içinde üretilen ara hareket raporudur ve kapanış bakiyesi içermez. Bir bankanın MT940 verip vermediği, hangi periyotta ürettiği ve geriye dönük ne kadar veri sunduğu bankadan bankaya değişir.
- Banka entegrasyonu nasıl kurulur?
- MT942 Interim Transaction Report (MT 942, gün içi ara rapor, interim report) #
- MT942, bir banka hesabında gün içinde gerçekleşen hareketlerin, gün kapanmadan gönderilen ara raporudur. MT940 gün sonu ekstresinin aksine kapanış bakiyesi taşımaz: yalnızca rapor aralığındaki hareketleri, bir alt tutar limitini ve borç/alacak kalemlerinin adet ile toplamını bildirir.
- Alan yapısı MT940’a benzer ama iki fark belirleyicidir. Birincisi, :60F: ve :62F: bakiye alanları bulunmaz; onların yerine :34F: alt limit göstergesi ile :90C: ve :90D: alanları (alacak ve borç kalemlerinin adedi ve toplamı) gelir. İkincisi, rapor yalnızca alt limitin üzerindeki hareketleri içerebilir; bu yüzden MT942 bir hesabın o günkü hareketlerinin tamamı olmak zorunda değildir. Gün içi nakit pozisyonu izlemek için kullanılır, muhasebe kaydının dayanağı olarak değil: kesin veri gün sonunda MT940 ile gelir ve mutabakat onunla yapılır.
- MT940 çözümleyici Banka entegrasyonu nasıl kurulur?
- Muhabir banka correspondent bank (aracı banka, muhabir bankacılık) #
- Muhabir banka, bir bankanın kendi şubesi bulunmayan bir ülkede ya da kendi tutmadığı bir para biriminde işlem yapabilmek için nezdinde hesap açtırdığı yabancı bankadır. Yurt dışı transferlerde para, gönderen banka ile alıcı banka arasında bir veya birden fazla muhabir banka üzerinden ilerler.
- Muhabir banka para birimine göre değişir: aynı alıcı bankaya giden dolar ve euro transferi farklı muhabirler üzerinden yürüyebilir. Alıcı bankanın BIC’i bu yüzden değişmez — “euro için ayrı SWIFT kodu” inanışı, bankanın verdiği muhabir banka kodunun alıcı bankanın kodu sanılmasından doğar. Muhabir bankanın kestiği masraf, hesaba geçen tutarın gönderilen tutardan düşük olmasının sık görülen sebeplerinden biridir.
- SWIFT / BIC kodu sorgulama Mutabakat nedir?
O
- Otomatik muhasebeleştirme automated posting #
- Otomatik muhasebeleştirme, banka hesap hareketlerinin muhasebe yazılımına kendiliğinden düşüp önceden tanımlanmış kurallara göre hesap kodlarıyla eşleşerek fişe hazır hale gelmesidir. Otomatik olan kısım verinin taşınması ve eşleştirme önerisidir; kaydın doğruluğunun onaylanması muhasebeyi tutan kişide kalır.
- Bu terimin en sık yanlış anlaşılan yanı kapsamıdır: hareketin gelmesi ayrı, fişe dönüşmesi ayrıdır. Açıklaması eksik ya da işlem tipi tanınmayan hareketler kuralsız kalır ve elle hesap kodu bekler; iki farklı yoldan aktarılmış aynı dönem ise mükerrer kayıt üretir.
- Luca’da banka entegrasyonu: hareketler muhasebeye nasıl gelir? Mutabakat nedir?
S
- Salt-okunur banka erişimi read-only bank access (salt okunur erişim, yalnızca okuma yetkisi) #
- Salt-okunur banka erişimi, bir yazılımın banka hesaplarındaki bilgileri okuyabildiği ama para hareketi başlatamadığı erişim biçimidir. Hesap listesi, hesap hareketleri, bakiye ve dekont okunur; havale, EFT, ödeme talimatı, kredi başvurusu veya hesap açma gibi işlemler yapılamaz.
- Sınır iki ayrı yerde kurulur ve ikisi birbirinin yedeğidir: banka, entegrasyon için tanımladığı kullanıcının yetkisini sorguyla sınırlar; yazılım ise banka sürücüsünde yalnızca okuma metotları tanımlar. Sınırın tek bir yerde kurulması yeterli değildir — o yer yanlış yapılandırıldığında geriye engel kalmaz.
- Banka entegrasyonu güvenli mi? Hesap hareketleri paylaşımı yetki belgesi
- Sayım ve tesellüm noksanı inventory / cash shortage account (sayım noksanı, 197 hesap) #
- Sayım ve tesellüm noksanı, sayım sonucunda fiilen bulunan tutarın ya da miktarın kayıtlardakinden az çıkması durumunda farkın geçici olarak izlendiği hesaptır; Tekdüzen Hesap Planı’nda 197 numarayla yer alır. Ters yöndeki fark, yani fiilen bulunanın kayıttan fazla olması, 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabında izlenir.
- Her iki hesap da geçicidir: farkın sorumlusu bulunduğunda veya nedeni anlaşıldığında kapatılır, dönem sonuna kadar açık bırakılmak üzere kurulmamıştır. Hesap adları ve numaraları 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin hesap planından gelir (Resmî Gazete, 26/12/1992, sayı 21447 mükerrer).
- Kasa defteri aracı
- Sıfır dolgusu zero padding (sağa dayama, sola sıfır ekleme) #
- Sıfır dolgusu, sabit uzunluktaki bir alana kendisinden kısa bir numara yazılırken boş kalan solundaki hanelerin sıfırla doldurulmasıdır. Türkiye IBAN’ında 16 haneli hesap numarası alanı için zorunludur: numara sağa dayalı yazılır, soldaki boşluklar sıfırla doldurulur. Eklenen sıfırlar hesap numarasının parçası değil, hizalamanın parçasıdır.
- Bir IBAN’ın son 16 hanesini olduğu gibi alıp “hesap numaram bu” demek bu yüzden çoğu zaman yanlıştır; baştaki dolgu sıfırlarının atılması gerekir. Ters yönde de sık hata çıkar: hesap numarası bir hesap tablosuna yapıştırıldığında baştaki sıfırlar kaybolur ve numara eksik iletilir. Kaynak: Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında Tebliğ (Sayı: 2008/6), Madde 4, beşinci fıkra; Resmî Gazete, 10 Ekim 2008, sayı 27020.
- Hesap numarasından IBAN hesaplama
- SWIFT Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (SWIFT ağı) #
- SWIFT, bankaların ödeme ve menkul kıymet mesajlarını birbirine ilettiği güvenli mesajlaşma ağını işleten, 1973’te kurulmuş Belçika merkezli bir kooperatiftir. Kendisi para taşımaz ve hesap tutmaz; yalnızca “şu hesaba şu tutarı geçirin” talimatını kurumdan kuruma iletir.
- Paranın kendisi muhabir banka hesapları üzerinden hareket eder; SWIFT bu hareketi başlatan mesajı taşır. SWIFT aynı zamanda ISO 9362 kapsamında BIC’lerin kayıt otoritesidir — yani banka kodlarını dağıtan ve kayıt altında tutan taraftır. Bu yüzden “SWIFT kodu” ile “BIC” aynı kodun iki adıdır.
- SWIFT / BIC kodu sorgulama
Ş
- Şube imza onayı (imza – kaşe alanı, şube teyidi) #
- Bankaya verilen bir talimattaki imzanın, şirketi temsile yetkili kişiye ait olduğunun banka şubesince teyit edilip belgenin üzerine kaşe ve imzayla işlenmesidir. Teyit, şubedeki imza sirküleri kaydıyla karşılaştırma yapılarak verilir; hesap hareketleri paylaşımı gibi bilgi paylaşımına dayanan talimatlarda bu onay tamamlanmadan banka veri göndermeye başlamaz.
- Onay kutusunu hesap sahibi dolduramaz; alan bankaya aittir ve boş kaldığında belge tamamlanmamış sayılır. Başvurunun en sık geri dönme sebebi imzanın yetkisiz kişiye ait olması ya da imza sirkülerinin güncelliğini yitirmiş olmasıdır; belge şubeye götürülmeden önce sirkülerdeki yetkinin türü (münferit ya da müşterek) kontrol edilir.
- Yetki belgesi taslağı oluşturucu Banka entegrasyonu nasıl kurulur?
T
- T+n (valör gösterimi) T+n (T+1, T+2) #
- T+n, bir işlemin valörünün işlem gününden kaç gün sonra oluştuğunu gösteren yazım biçimidir. T, işlemin işleme alındığı günü temsil eder; T+0 aynı gün, T+1 bir gün sonrası, T+2 iki gün sonrası demektir. Gün sayısı çoğunlukla takvim günü değil iş günü olarak sayılır, bu yüzden hafta sonları ve resmî tatiller aradaki takvim süresini uzatır.
- Bir günlük bir kural, bayram haftasında takvimde beş güne kadar uzayabilir. Gösterimin hangi tabanla (iş günü mü takvim günü mü) sayıldığı sözleşmede yazar; iki taban aynı işlemde farklı valör tarihi üretir.
- Valör tarihi hesaplama aracı
- Tek taraflı kayıt unmatched item, one-sided entry (eşleşmeyen satır, tek taraflı hareket) #
- Tek taraflı kayıt, karşılaştırılan iki listeden yalnızca birinde bulunan harekettir. Banka mutabakatında iki yönü vardır: bankada olup defterde olmayan satırlar (banka masrafı, komisyon, vergi, faiz gibi bankanın kendiliğinden işlediği kalemler) ve defterde olup bankada olmayan satırlar (bankaya ulaşmamış ödeme talimatları ve yanlış hesaba fişlenmiş kayıtlar).
- Tek taraflı olmak tek başına hata anlamına gelmez. Bankanın kestiği bir hesap işletim ücreti gerçekten tek taraflıdır ve deftere işlenmesi gerekir; ay sonunda bankaya ertesi iş gününde düşen bir ödeme de tek taraflı görünür ama düzeltme istemez. Bu yüzden mutabakatta tek taraflı satırlar silinmez, sebebine göre ayrılır: kayıt bekleyenler işlenir, kesit kaynaklı olanlar yazılıp bırakılır.
- Banka mutabakat farkı bulucu Kesit farkı
- Toplu ödeme dosyası bulk payment file (toplu ödeme talimatı, toplu havale dosyası) #
- Toplu ödeme dosyası, bankaya tek seferde çok sayıda ödeme talimatı vermek için hazırlanan ve her satırında alıcının hesap bilgisi ile ödenecek tutarın bulunduğu dosyadır. Tedarikçi ödemeleri, maaş ödemeleri ve iade toplu işlemleri bu yolla yapılır.
- Dosyanın kolon düzeni, ayracı ve dosya biçimi BANKAYA GÖRE DEĞİŞİR; ortak bir ulusal biçim yoktur, kurumsal internet şubesinin kendi şablonu esas alınır. Tek tek yapılan ödemeden farkı gözden geçirme fırsatının olmamasıdır: yanlış bir IBAN, dosyanın tamamı reddedildiğinde ya da para yanlış hesaba gittiğinde fark edilir. Bu yüzden liste bankaya verilmeden önce satır satır kontrol edilir.
- Toplu IBAN doğrulama Tek IBAN doğrulama
- TÜRMOB–Luca protokolü TÜRMOB–Luca bank account activity integration protocol (banka hesap hareketleri entegrasyonu protokolü, TÜRMOB protokolü) #
- TÜRMOB–Luca protokolü, bir bankanın müşterisinin hesap hareketlerini, müşterinin verdiği yazılı yetkiye dayanarak TÜRMOB’a iletmesi ve bu hareketlerin Luca muhasebe yazılımına düşmesi düzenidir. Yolu açan şey yazılımdaki bir ayar değil, hesap sahibi firmanın imzaladığı ve banka şubesinin onayladığı Hesap Hareketleri Paylaşımı Yetki Belgesidir.
- Protokol tek bir yazılım ucuna veri taşır: hareketler bankadan TÜRMOB’a, oradan Luca’ya akar ve başka bir muhasebe programına aynı akışı vermez. Bir bankanın bu protokolde yer alması, aynı bankanın MT940 dosya gönderimi ya da web servisi bulunduğu anlamına gelmez; bunlar ayrı ürünlerdir ve ayrı talep edilir.
- Hangi bankalar hesap hareketleri entegrasyonu veriyor? Luca’da banka entegrasyonu: hareketler muhasebeye nasıl gelir?
U
- UETR Unique End-to-end Transaction Reference (ödeme izleme numarası) #
- UETR, bir ödeme mesajına verilen ve ödeme zincirdeki her bankadan geçerken değişmeden taşınan tekil referans numarasıdır. UUID biçiminde 36 karakterlik bu numara, aynı ödemenin zincirin her adımında aynı numarayla anılmasını sağlar.
- Bir yurt dışı transferini bankaya sorarken tarih ve tutarla tarif etmek yerine UETR vermek, zincirdeki bankaların tamamında doğrudan karşılığı olan tek referanstır. Numarayı ödemeyi başlatan bankadan isteyin ve ödeme hakkındaki her yazışmaya ekleyin. UETR tek başına ödemenin durumunu göstermez; durumu bankalar bu numara üzerinden sorgular.
- IBAN ile yurt dışı para transferi
- UTF-8 BOM (bayt sırası işareti) byte order mark (bom işareti, bayt sırası işareti) #
- UTF-8 BOM, bir metin dosyasının en başına yazılan ve dosyanın UTF-8 ile kodlandığını bildiren üç baytlık işarettir (onaltılık: EF BB BF). Zorunlu değildir; işlevi, dosyayı açan programın karakter kodlamasını tahmin etmek zorunda kalmamasıdır.
- Pratikteki karşılığı şudur: BOM taşımayan bir CSV dosyasını Excel sistem varsayılan kodlamasıyla açmayı deneyebilir ve Türkçe kurulumlarda “Şti.” gibi ifadeler bozuk görünür. Ters yönde bir risk de vardır: BOM’u tanımayan bir okuyucu onu veri sanıp ilk hücrenin başına ekler, bu yüzden CSV okuyan programlar dosyanın başındaki BOM’u ayıklar.
- Toplu IBAN doğrulama
- Uygulama anahtarı application key (uygulama şifreleme anahtarı) #
- Uygulama anahtarı, bir yazılımın veritabanına şifreli yazdığı alanları çözmek için kullandığı ve uygulama yapılandırmasında tutulan gizli anahtardır. Veritabanına şifreli yazılan banka kimlik bilgisi bu anahtarla çözülür; anahtar olmadan veritabanı kopyası tek başına okunamaz.
- Şifrelemenin faydası anahtarın nerede durduğuna bağlıdır: anahtar veritabanının yanında ve aynı erişimle okunabilir bir yerde tutuluyorsa, veritabanını ele geçiren anahtarı da ele geçirir. Şifreli saklama ile değerin arayüze hiç gönderilmemesi ayrı iki güvencedir ve ikisi ayrı ayrı sorulmalıdır.
- Banka entegrasyonu güvenli mi?
V
- Valör value date (valör tarihi) #
- Valör, bir bankacılık işleminin faiz hesabında dikkate alındığı tarihtir. İşlem tarihiyle aynı olmak zorunda değildir: para hesaba geçmiş görünse bile valör tarihi gelmeden o tutar faiz hesabına girmez.
- Valör süresi bankaya, hesap türüne ve işlemin yapıldığı saate göre değişir; tek bir genel gün sayısı yoktur. Hesap hareketlerini dışa aktarırken işlem tarihi ile valör tarihi ayrı alanlardır ve mutabakat farklarının sık görülen sebeplerinden biri bu ikisinin karıştırılmasıdır.
- Hesap ekstresi nedir? Mutabakat nedir?
- Valör bekliyor (valör bekleniyor) #
- Valör bekliyor, bir hesap hareketinin tutarının hesaba işlendiğini ancak valör tarihi gelmediği için henüz kullanılabilir bakiyeye eklenmediğini anlatan durum ifadesidir. Hesapta görünen bakiye ile o anda harcanabilen tutarın farklı olmasının sık görülen sebebidir.
- İfade bankadan bankaya değişir: “valör bekleniyor”, “kullanılabilir bakiyeye dahil değil” ya da yalnızca “bakiye” ve “kullanılabilir bakiye” satırlarının farklı olması biçiminde görünebilir. Nakit planlaması yaparken bakılması gereken rakam kullanılabilir bakiyedir.
- Valör tarihi hesaplama aracı Hesap ekstresi nedir?
- Valör farkı value date difference #
- Valör farkı, bir bankacılık işleminin işlem tarihi ile valör tarihinin aynı güne düşmemesinden doğan farktır. Hareket bir günün ekstresinde görünürken faiz ve kullanılabilir bakiye etkisi başka bir güne kayar; iki tarih farklı aylara düştüğünde ay sonu kesiti iki tarafta aynı rakamı vermez.
- Banka mutabakatında sık karşılaşılan fark türlerinden biridir ve hata değildir: muhasebe kaydı işlem tarihine, faiz hesabı valör tarihine göre yürüdüğü için ortaya çıkar. Kesitin hangi tarihe göre alınacağı önceden kararlaştırılmazsa fark her ay tekrar eder.
- Valör tarihi hesaplama aracı Mutabakat nedir?
Y
- Yarım iş günü half business day (yarım gün tatil) #
- Yarım iş günü, resmî tatilin gün ortasında başladığı ve o saate kadar bankacılık işlemlerinin yapılabildiği gündür. Türkiye’de 28 Ekim ile Ramazan ve Kurban bayramlarının arefe günleri saat 13.00’ten itibaren tatildir; bu, Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un (Kanun No. 2429, 17/3/1981) 1. ve 2. maddelerinde düzenlenmiştir.
- İş günü sayımında yarım gün iş günü sayılır, ancak kesim saatini öne çeker: TCMB Ödeme Sistemleri bu günlerde 13.00’te kapanır ve o saatten sonra verilen talimatlar bir sonraki iş gününde işleme alınabilir. Valör hesaplarında en sık atlanan ayrıntı budur.
- Valör tarihi hesaplama aracı Havale, EFT ve FAST farkı
- Yazılı geri alma talimatı (yetkinin geri alınması, muvafakatin iptali) #
- Bir şirketin bankasına daha önce verdiği bilgi paylaşımı yetkisini sona erdirmek için bankaya teslim ettiği yazılı bildirimdir. Yayımlanmış talimat örneklerinde geri alma sözlü bildirimle yapılamaz ve anında sonuç doğurmaz: yetki, geri alma talimatının bankaca teslim alındığı tarihe ya da onu izleyen ilk iş gününe kadar geçerliliğini sürdürür.
- Geri almanın hangi anda hüküm doğuracağı bankaya göre değişir; bu yüzden talimatın teslim tarihi kayıt altına alınır. Muhasebe yazılımı ya da mali müşavir değiştiren bir şirkette eski yetki geri alınmazsa hesap hareketleri, artık çalışılmayan tarafa akmaya devam eder — yeni yetkinin verilmesi eskisini kendiliğinden bitirmez.
- Yetki belgesi taslağı oluşturucu Luca’da banka entegrasyonu: hareketler muhasebeye nasıl gelir?
Tanımları nasıl yazıyoruz?
Her tanım tek başına anlamlıdır ve terimin kendisiyle başlar; "yukarıda anlatıldığı gibi" türü geri referans kullanmayız, çünkü tanım alıntılandığında bağlamı yanında gitmez. Bir sayı, tarih ya da mevzuat maddesi veriyorsak kaynağını da yazarız; emin olmadığımız yerde "bankaya göre değişir" demeyi tercih ederiz — yanlış bir tanım, eksik bir tanımdan daha pahalıdır.
Bu terimler nereden geliyor?
MerkeziHesap şirketlerin banka hesaplarına salt-okunur bağlanır, hesap hareketlerini toplar, kasa raporu ve nakit akışı üretir. Sözlükteki terimler bu işi kurarken müşterilerimizin en sık sorduğu kelimelerden seçiliyor: ekstre biçimleri, valör, dekont, mutabakat, hesap hareketi alanları.
Uygulamalı rehberler